BLOGJune 9, 20265 min read
Tezhip: Altın Varağın Sabrı
Bir el yazmasını süsleyen ince desenlerin ardında yüzyıllık bir gelenek ve olağanüstü bir sabır yatıyor. Tezhip sanatının inceliklerine kısa bir bakış.
Mehmet Doğan
Merkezi yayın
Bir el yazmasını süsleyen ince desenlerin ardında yüzyıllık bir gelenek ve olağanüstü bir sabır yatıyor. Tezhip sanatının inceliklerine kısa bir bakış.
Mehmet Doğan
Merkezi yayın
Arapça “altınlamak” anlamındaki *zeheb* kökünden gelen **tezhip**, el yazmalarını, hat levhalarını ve murakkaları altın ve boyayla bezeme sanatıdır. Sayfanın kenarındaki ince bir bordür ya da bir sûre başındaki serlevha, çoğu zaman haftalar süren bir emeğin ürünüdür.
## Malzeme ve teknik
Müzehhip (tezhip sanatçısı) önce deseni ince bir kâğıda çizer, ardından iğneyle deler ve kömür tozuyla asıl yüzeye aktarır. Ezilerek jelatinle karıştırılan **altın varak** fırçayla sürülür, kuruduktan sonra akik taşıyla parlatılır (mühre). Lâcivert, zümrüt yeşili ve mercan kırmızısı gibi renkler tabiattan elde edilen boyalarla verilir.
## Motif dünyası
Rûmî, hatâyî, penç ve bulut motifleri, tezhibin sonsuzluğa açılan dilini oluşturur. Bu desenler yalnızca bir süsleme değil; simetri, denge ve tevazu üzerine kurulu bir düşünce biçiminin görsel karşılığıdır.
Bugün Yunus Emre Enstitüsü’nün atölyelerinde bu gelenek genç kuşaklara aktarılmaya devam ediyor. Tezhip, sabrın ve inceliğin sanatı olarak hâlâ canlı bir uğraş.
